Ο συμμαθητής πρόσφυγας

Ζωγραφιά: Φανή, 8 ετών

Θέμα πολύ ευαίσθητο. Πρόσφυγες. Ακόμα πιο ευαίσθητο. Ανήλικοι πρόσφυγες. Δεν είναι επιλογή τους, κανείς δε θα ήθελε να είναι στη θέση τους, έχουν όμως κάθε δικαίωμα να διεκδικούν μια καλύτερη ζωή. 'Η πιο απλά, ζωή.

Βιβλία σχετικά με το θέμα υπάρχουν αρκετά ανάλογα με τη ηλικία του παιδιού, το επίπεδο εν συναίσθησης, αλλά και την αφορμή για το θέμα. Το δεδομένο είναι πως κάθε βιβλίο που θα αποφασίσεις να διαβάσει στο παιδί ή θα διαβάσει από μόνο του, αποτελεί αφορμή για συζήτηση. Και σίγουρα θα προκύψουν πολλές ερωτήσεις.

Επέλεξα να σας μιλήσω για 2 αγαπημένα βιβλία, το πρώτο για μικρότερες, το δεύτερο για μεγαλύτερες ηλικίες. Τα συγκεκριμένα, καταρρίπτουν τα στερεότυπα πρόσφυγας =φτωχός, απολίτιστος. Δείχνουν παιδιά και οικογένειες όπως οι δικές μας, που από εκεί που δε το περίμενε κανείς και ακόμα περισσότερο δε το ήθελε, αναγκάστηκαν να παρατήσουν τα πάντα με τις χειρότερες συνθήκες μήπως καταφέρουν και ζήσουν. Και αυτό πιστεύω πως είναι το σημαντικότερο μήνυμα απ’ όλα: θα μπορούσε να ήμασταν εμείς.

Ζαχρά και Νικόλας, εκδόσεις Παπαδόπουλος

της Σοφίας Πανίδου

Εικονογράφηση: Cabassa Mariona

Βιβλίο, με βραβείο από τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου.

Βιβλίο που εμένα ως μητέρα με συγκλόνισε. Η κόρη μου φυσικά και δε συγκλονίστηκε, της άρεσε όμως πολύ, ανακάλυψε και ξεκαθάρισε πολλά. Το βιβλίο δείχνει 2 συγκλίνουσες ιστορίες της Ζαχρά και του Νικόλα. Που τους αρέσουν τα ίδια πράγματα, άλλωστε φορούν και το ίδιο φουλάρι, έχουν και οι 2 το αγαπημένο τους κατοικίδιο, πηγαίνουν σχολείο, έχουν χαρές και φοβίες. Υπέροχη εικονογράφηση -όπως άλλωστε μας συνηθίζουν οι εκδόσεις Παπαδόπουλος. Το βιβλίο παίζει πολύ με τα χρώματα και τις εικόνες, δείχνοντας όμορφες και άσχημες καταστάσεις χωρίς να φοβίζει. Και αυτό γιατί επικεντρώνεται σε καθημερινές στιγμές από τη οικογενειακή και σχολική ζωή. Κείμενο, σχεδόν ανύπαρκτο. Περιορίζεται σε μια «κουβέντα» καθημερινή, κοινή για τα δυο παιδιά αλλά και για τα περισσότερα παιδιά και αυτή παίρνει το δρόμο της.

«Όταν τελειώσω το φαγητό, να πάω να παίξω;»

Ηλικίες από 4 ετών.

Πάρτε εδώ μια γεύση από Ζαχρά και Νικόλα και απολαύστε την εικονογράφηση!

Περισσότερες πληροφορίες για το βιβλίο μπορείτε να δείτε στις Εκδόσεις Παπαδόπουλος

Σκληρό καρύδι, εκδόσεις Καλειδοσκόπιο

της Ελένης Σβορώνου

Εικονογράφηση: Ευαγγελία Γουτιάνου

Το βιβλίο έχει εκδοθεί με τη συνεργασία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.

Βιβλίο για μεγαλύτερες ηλικίες. Η Αϊσέ είναι σκληρό καρύδι και ευτυχώς για την ίδια. Πηγαίνει Δ' Δημοτικού, της αρέσει το ποδόσφαιρο -είναι Βάζελος, να κάνει παρέα με φίλους και ο Ντίνος από τη Γ' Δημοτικού.  Έχει φοβίες, ανησυχίες και στην προσευχή της ζητά πάντα μια μεγάλη χάρη. Να ξαναβρεί τον μπαμπά της. Μας αφηγείται περιστατικά από το ελληνικό της πια σχολείο, αλλά και από την ελληνική της πια πραγματικότητα. 

Τα αγαπημένα της πέδιλα, με στρας φυσικά, θα σταθούν η αφορμή να βρει τον φύλακα άγγελό της στο σχολείο και να αποδειχθεί το μεγαλείου του δασκάλου. Μπορεί να δώσει δύναμη σε ένα παιδί που σε τόσο μικρή ηλικία έχει ζήσει τόσα πολλά που εδώ στη χώρα μας η ενήλικες δε μπορούμε καν να τα διανοηθούμε. 

Τα παιδιά ταυτίζονται ως ένα σημείο μαζί της γιατί περιγράφει σκηνές καθημερινές από το σχολείο αλλά και από τη γειτονιά. Μέσα από την περιγραφή της εδώ ζωής της, με το σχολείο, με τις βόλτες, με τους παιδικούς έρωτες αλλά και και τις τυπικές μικρές παιδικές φοβίες, ξεπετάγονται ανώδυνα και  οι μεγάλες φοβίες της Αϊσέ και οι εμπειρίες της από τη χώρα του πολέμου και από το ταξίδι της για να βρει η οικογένειά της μια καλύτερη ζωή για τα παιδιά. Γιατί, όπως μας λέει και η ίδια: 

«Ο μπαμπάς μου μου είπε ότι αν πάω σχολείο και μορφωθώ όλα θα μπορώ να τα πετύχω»

Ηλικίες από 8 ετών. Η γλώσσα είναι ικανή και για μικρότερα παιδιά, αλλά το κείμενο είναι πολύ και περιγράφει εικόνες από το Δημοτικό σχολείο για το οποίο δεν έχουν βίωμα.

Περισσότερες πληροφορίες για το βιβλίο μπορείτε να δείτε στις Εκδόσεις Καλειδοσκόπιο και στο blog της Ελένης Σβορώνου.

Δε ξέρω αν πρέπει να τα δούμε ως παιδικά βιβλία, μάλλον και οι ενήλικες πρέπει να κάτσουν και να τα διαβάσουν. Γιατί σήμερα είναι οι Σύριοι, αύριο ποιος ξέρει. Μπορεί και εμείς….